Honderd Prompts voor Techniek en Engineering

9.1 Specificaties en requirements, prompt 1 tot en met 14
9.2 Risicobeoordelingen, prompt 15 tot en met 28
9.3 Technische rapporten en berekeningsverantwoording, prompt 29 tot en met 40
9.4 Normconformiteit, CE en conformiteitsverklaring, prompt 41 tot en met 54
9.5 Handleidingen en gebruikersinformatie, prompt 55 tot en met 66
9.6 Test-, validatie- en acceptatieplannen, prompt 67 tot en met 79
9.7 Verificatie en bronbinding, prompt 80 tot en met 90
9.8 IP-bescherming en veilige data-invoer, prompt 91 tot en met 100

Daaromheen: het probleem en de urgentie, de context in wet en wetenschap, het BNK KAM-standpunt, de beslissingskaders, praktijk en casussen, checklists en werkbladen, veelgestelde vragen, valkuilen en misverstanden, een woordenlijst en de volledige bronnenlijst.

NEN-EN-ISO 13849-1:2016, de norm voor het Performance Level van veiligheidsgerelateerde besturingsdelen, staat in de catalogus van NEN als ingetrokken per 1 juni 2023, vervangen door de editie 2023. Die ging van 86 naar 152 pagina's en kost 281,00 euro exclusief btw. Vraagt u een taalmodel om een veiligheidsonderbouwing, dan kunt u een verwijzing terugkrijgen die er precies zo uitziet als een goede verwijzing. De vorm klopt. Of de inhoud klopt, staat er niet bij.

Normteksten van EN, ISO, IEC en NEN zijn auteursrechtelijk beschermd en worden per document verkocht. Er is nooit een vrij doorzoekbaar corpus van normteksten geweest waaruit een taalmodel de inhoud had kunnen leren. Dat betekent niet dat normen buiten bereik liggen: het Hof van Justitie oordeelde in zaak C-588/21 P (Grote kamer, 5 maart 2024) dat een geharmoniseerde norm waarvan de referentie in het Publicatieblad is bekendgemaakt deel uitmaakt van het Unierecht, en vernietigde het weigeringsbesluit van de Commissie wegens een hoger openbaar belang bij openbaarmaking. Toegankelijk is iets anders dan doorzoekbaar. Alles wat een model over de inhoud van een norm zegt, is gereconstrueerd uit secundair materiaal, en die reconstructie is vormtechnisch niet te onderscheiden van een echte verwijzing.

Wie een door een taalmodel geproduceerde zin ongewijzigd overneemt, tekent voor de inhoud van die zin. Het model tekent nergens voor. Het verschil met andere fouten zit in het moment van ontdekking. Een verzonnen berekening sneuvelt bij de eerste controlesom. Een verzonnen normverwijzing sneuvelt pas als een aangemelde instantie of een markttoezichthouder erom vraagt, en dan staat de handtekening er al onder. Dit boek verplaatst die ontdekking naar het goedkoopste moment, het moment waarop u de tekst nog aan het maken bent.

• Honderd invulbare prompts in acht categorieën: specificaties en requirements (14), risicobeoordelingen (14), technische rapporten en berekeningsverantwoording (12), normconformiteit, CE en conformiteitsverklaring (14), handleidingen en gebruikersinformatie (12), test-, validatie- en acceptatieplannen (13), verificatie en bronbinding (11), IP-bescherming en veilige data-invoer (10).
  
• Een vaste waarborg-alinea in elke prompt: die verbiedt het model om zelf een normnummer, artikelnummer, grenswaarde, tolerantie, veiligheidsafstand, Performance Level of SIL-niveau in te vullen, en laat alles wat wel uit uw aangeleverde materiaal komt markeren met [TE VERIFIEREN]. Geschreven als tekst en niet als API-aanroep, dus modelonafhankelijk.
  
• Vijf vaste velden per prompt: Doel, Wanneer, De prompt, Zo vul je in, en een Veiligheidsnoot. Bij risicobeoordelingen, normconformiteit en testplannen is die veiligheidsnoot een verbod en geen advies, omdat daar een handtekening onder staat die juridisch niet aan software te delegeren is.
  
• Het regelkader op de peildatum: de Machineverordening (EU) 2023/1230, van toepassing vanaf 20 januari 2027 en per die datum Richtlijn 2006/42/EG intrekkend; de herziene productaansprakelijkheidsrichtlijn (EU) 2024/2853, uiterlijk 9 december 2026 om te zetten en software uitdrukkelijk als product aanmerkend; en de Digital Omnibus on AI, Verordening (EU) 2026/1744, in werking sinds 27 juli 2026.
  
• Achtenveertig bronnen, elk daadwerkelijk opgehaald en gelezen, daarna onafhankelijk hercontroleerd op bestaan, titel, uitgever, jaartal en dekking van de claim.
  

Voor engineering-, technisch- en QHSE-managers, project en ontwerp leiders, senior constructeurs, systems- en requirements engineers en technical authors. Voor de persoon die tekent en daarna aanspreekbaar is. Het boek legt uw vak niet uit, het legt uit waar de output van een taalmodel op uw vak vastloopt.

Niet voor wie een AI-systeem zoekt dat de beoordeling overneemt. Dat systeem bestaat niet, en dit boek doet niet alsof.

Omdat wij ons aan onze eigen regel hebben gehouden. Wij schrijven dat een model geen normnummers mag invullen omdat het de normteksten niet heeft gelezen, en om precies dezelfde reden staat er in onze honderd prompts geen enkel nummer. Wij hebben die teksten evenmin gelezen. In de kaderhoofdstukken komen normnummers wel voor, maar uitsluitend als catalogusgegeven met bronverwijzing, een intrekkingsdatum, een paginatelling, een prijs, nooit als weergave van de inhoud van een norm.

Dezelfde precisie geldt voor de manier waarop wij het probleem beschrijven. Wij schrijven nergens dat normen geheim of ontoegankelijk zijn, want dat is onjuist. Wat er nooit was, is een doorzoekbaar corpus.

En het geldt voor de 48 bronnen. Elk daarvan is opgehaald, gelezen en in een aparte ronde opnieuw getoetst, ook op de vraag of de bron de claim werkelijk dekt. Dat is precies de handeling die dit boek u leert inbouwen.

Editie 2026, Circa 108.700 woorden, 100 invulbare prompts, 48 bronnen met volledige vindplaats, Digitale uitgave, direct na aankoop beschikbaar.